{"id":229,"date":"2023-11-23T19:17:35","date_gmt":"2023-11-23T18:17:35","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/?page_id=229"},"modified":"2023-11-24T16:26:24","modified_gmt":"2023-11-24T15:26:24","slug":"etika","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/etika\/","title":{"rendered":"Etika"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=\u00bb1″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb use_background_color_gradient=\u00bbon\u00bb background_color_gradient_direction=\u00bb155deg\u00bb background_color_gradient_stops=\u00bb#000000 0%|rgba(255,255,255,0) 88%\u00bb background_color_gradient_overlays_image=\u00bbon\u00bb background_image=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/emakumeak-lantegian.jpg\u00bb custom_padding=\u00bb||0px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_font=\u00bbPoppins||||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb header_font_size=\u00bb52px\u00bb custom_padding=\u00bb23px||98px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Etika<\/h1>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Ehungintza sektorea gaur egun<\/h2>\n

Industria-iraultzatik, ehungintza sektoreko langileek esplotazioaren aurka borrokatu dute lan-baldintza duinak aldarrikatuz. Hala ere, mundu osoan zehar arroparen industriako langileak, gehienak emakumeak, lan baldintza onartezinak jasaten dituzte egunero oraindik ere.<\/p>\n

Oinarrizko lan eskubideen aldarrikapenaren eredu argi eta lehenengoetariko bat New Yorkeko ehun lantegi batean lan egiten zuten emakume talde batena da. 1857ko martxoaren 8an, bizi zituzten lan baldintza kaskarren aurka borrokatzeko kalera ateratzeko erabakia hartu zuten. Emakume langileen eskubideen alde borrokatzeko lehenengo mugimenduetarikoa izanik,martxoak 8a Emakumearen Nazio Arteko Eguna bezala<\/strong><\/span>aitortu zuen ONUk 1971. urtean.<\/p>\n

Emakumeen lan eskubideen aldarrikapenaren testuinguru horretan, New Yorken (1911. Urtean) Shirtwaist alkandora fabrikak su hartu zuen[1]<\/a><\/span>bertan lan egiten zuten 123 emakume eta 23 gizon gazte hil ziren. Fabrika erretzearen arrazoiak ez dira guztiz argiak; nahita izan zen emakumeen aldarrikapenekin bukatzeko edo segurtasun neurririk ez zeudelako. Hala ere, EEBBko fabrikatan segurtasun neurri berriak ezartzea ekarri zuen gertakari honek.<\/p>\n

XIX. mendearen erdialdean eta XX. mendearen hasieran, Estatu Batuetako eta Europako langile emakumeek 10 orduko lanaldia, amatasun eta edoskitze baimenak, haurren lana debekatzea, lanbide heziketa eta sindikatu bateko kide izateko eskubidea aldarrikatzen zituzten.<\/p>\n

Jantzigintzako emakumeen borrokak hobekuntzak ekarri zituen lantegietako lan-baldintzetan, batez ere Bigarren Mundu Gerraren ondoren. 70eko hamarkadara arte, jantzigintza sektore industrial oso garrantzitsua zen herrialde aberatsetan, baina 80ko hamarkadatik aurrera, politika neoliberalen bultzadarekin, arropa ekoizpenaren deslokalizazio masiboa hasi zen<\/strong><\/span>.<\/p>\n

Gaur egun, modako nazioarteko enpresek bezeroak liluratzen dituzte, beren diseinuak etengabe eguneratzen eta beren produktuak prezio baxuetarako eskaintzen.\u00a0<\/span>Bitartean Txinako, Marokoko, Bangladesheko, Hondurasko edo Errumaniako emakume langileak, egunean 12 ordu baino gehiago lan egiten dute, beren oinarrizko beharrak ia betetzen ez dituzten soldaten truke.<\/strong><\/span><\/p>\n

[1]<\/a><\/span>\u00a0Bertsio ezberdinak badaude ere, adostasun handia dago feminismoaren kolorea morea izatearen arrazoia Shirtwaist alkandora lantegian gertatutako ezbeharrarekin harremantzerako orduan. Batzuek dioten gizonentzako more koloreko alkandorak egiten zituztela bertan, beste batzuek ordea fabrika erretzerako orduan more kolore antzeko kea atera zela.<\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb1_2,1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/protesta-01.png\u00bb title_text=\u00bbprotesta-01″ show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Iturria: Getty Images<\/p>\n

Argazkia: Triangle Shirtwaist Factoryko sutearen ondorengo protesta, New Yorkeko hondamendi industrialik hilgarriena. (1911)<\/strong><\/small><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tiangle-shirtwaist.jpg\u00bb title_text=\u00bbtiangle-shirtwaist\u00bb show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb hover_enabled=\u00bb0″ global_colors_info=\u00bb{}\u00bb sticky_enabled=\u00bb0″][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Iturria: Getty Images<\/p>\n

Argazkia: Triangle Shirtwaist Factoryko biktimen aldeko dolua. New York, 1911.<\/strong><\/small><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Eduki hau Creative Commons baimenaz babesturik dago; zehazki, Aitortu \u2013 PartekatuBerdin (by-sa) baimenpean. Baimen horrek aukera ematen du lan hau eta lan honen ondorioz sor daitezkeenak merkataritza-xedeetarako erabiltzeko eta banatzeko; beti ere, edukien jatorrizko lizentzia bera erabiltzen bada.<\/span><\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb header_2_line_height=\u00bb1.5em\u00bb header_3_font_size=\u00bb18px\u00bb background_color=\u00bb#474747″ custom_padding=\u00bb20px|20px|20px|20px|false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Eduki hau Creative Commons baimenaz babesturik dago; zehazki, Aitortu \u2013 PartekatuBerdin (by-sa) baimenpean. Baimen horrek aukera ematen du lan hau eta lan honen ondorioz sor daitezkeenak merkataritza-xedeetarako erabiltzeko eta banatzeko; beti ere, edukien jatorrizko lizentzia bera erabiltzen bada.<\/span><\/p>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

EtikaEhungintza sektorea gaur egun Industria-iraultzatik, ehungintza sektoreko langileek esplotazioaren aurka borrokatu dute lan-baldintza duinak aldarrikatuz. Hala ere, mundu osoan zehar arroparen industriako langileak, gehienak emakumeak, lan baldintza onartezinak jasaten dituzte egunero oraindik ere. Oinarrizko lan eskubideen aldarrikapenaren eredu argi eta lehenengoetariko bat New Yorkeko ehun lantegi batean lan egiten zuten emakume talde batena da. 1857ko […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"class_list":["post-229","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/229","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=229"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/229\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":422,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/229\/revisions\/422"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=229"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}