{"id":269,"date":"2023-11-23T19:54:46","date_gmt":"2023-11-23T18:54:46","guid":{"rendered":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/?page_id=269"},"modified":"2024-02-16T14:54:42","modified_gmt":"2024-02-16T13:54:42","slug":"modaren-industria-munduko-bigarren-kutsatzailea-da","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/modaren-industria-munduko-bigarren-kutsatzailea-da\/","title":{"rendered":"Modaren industria munduko bigarren kutsatzailea da"},"content":{"rendered":"

[et_pb_section fb_built=\u00bb1″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb use_background_color_gradient=\u00bbon\u00bb background_color_gradient_direction=\u00bb155deg\u00bb background_color_gradient_stops=\u00bb#000000 0%|rgba(255,255,255,0) 38%\u00bb background_color_gradient_overlays_image=\u00bbon\u00bb background_image=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tela-bergara-scaled.jpg\u00bb custom_padding=\u00bb||0px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_font=\u00bbPoppins||||||||\u00bb header_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb header_font_size=\u00bb52px\u00bb custom_padding=\u00bb23px||98px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Modaren industria munduko<\/h1>\n

bigarren kutsatzailea da<\/h1>\n

[\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section][et_pb_section fb_built=\u00bb1″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb3px|||||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_row column_structure=\u00bb3_4,1_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb custom_padding=\u00bb6px||0px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb3_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/jarduerak-grises.jpg\u00bb title_text=\u00bbjarduerak-grises\u00bb url=\u00bb#jarduera\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb width=\u00bb79%\u00bb custom_margin=\u00bb||-9px|||\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_2_line_height=\u00bb1.2em\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Merkataritza eta Garapenari buruzko NBEren Konferentziaren (UNCTAD)[1]<\/a><\/span>\u00a0<\/span>arabera, modaren industria munduan gehien kutsatzen duen bigarrena da.<\/p>\n

Adibidez, galtza bakero edo jeans batzuk ekoizteko 7.500 litro ur behar dira, hots, pertsona batek zazpi urtean edaten duen kopuruaren baliokidea. UNCTADek egindako azterlanak horrek erakusten duenez,\u00a0<\/span>modak ezarritako azken joerak jarraitzearen kostua arropa bakoitzeko ordaintzen dugun prezioa baino askoz garestiagoa da<\/strong><\/span>.<\/p>\n

UNCTADek ezagutzera eman dituen datuen arabera, modaren sektoreak urtean 93.000 milioi metro kubiko ur erabiltzen ditu; bost milioi pertsonaren beharrak asetzeko adina. Gainera, urtero milioi erdi tona mikro-zuntz isurtzen dira itsasora, hau da, hiru milioi petrolio-upel.<\/p>\n

Hori guztia gutxi balitz, modaren industriak nazioarteko hegaldi eta itsas garraio guztiek batera baino karbono-emisio gehiago sortzen ditu, eta horrek eragin zuzena du klima-aldaketan eta berotze globalean.<\/p>\n

\n

Moda azkarra<\/h2>\n<\/div>\n

Horren guztiaren erantzukizuna, hein handi batean, \u201cmoda azkarraren\u201d ereduarena (fast fashion<\/a>) da. Eredu horrek jantziak prezio baxuetan eskaintzen ditu, etengabe aldatzeko aukera ematen du eta arropa sarri erosi eta botatzeko adorea ematen die kontsumitzaileei. Hori guztia dela eta,\u00a0<\/span>2000tik 2014ra bitartean, jantzien ekoizpena bikoiztu egin zen.<\/strong><\/span>\u00a0<\/span>Estatuan, (2017) pertsona bakoitzak batez beste 34 jantzi kontsumitzen ditu urtean, eta 12-14 kilo arropa botatzen ditu Asociaci\u00f3n Ib\u00e9rica de Reciclaje Textilex-en (Asirtex) arabera.<\/p>\n

Baztertutako arropa gehiena bigarren eskuko merkatuan saltzen da, baina pertsona\/urte bakoitzeko 1,5 eta 2,5 kilo artean zuzenean zabortegian amaitzen da eta % 20 baino ezin da birziklatu. Horrek arrisku ekologiko bikoitza sortzen du, alde batetik, alferrikako hiperkontsumoa bultzatzen duten ohitura desegokiak sortzen ari direlako eta, bestetik, arropa merkea geroz eta kalitate okerragoko lehengaiekin egiten delako. Azken horrek arroparen birziklatzea zaildu edo eragozten du.<\/p>\n

Aditu askoren ustez, NBEkoak barne, joera horrek eragin negatibo ugari ditu gizartean, ekonomian eta ingurumenean. Horregatik arropa ahalik eta modu iraunkor eta etikoenean ekoiztea bermatzearen garrantzia azpimarratzen dute.<\/p>\n

………………………………………………………………………………………<\/p>\n

[1]<\/a><\/span> Merkataritza eta Garapenerako Nazio Batuen Konferentzia<\/p>\n

[\/et_pb_text][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb background_color=\u00bb#B3B3B3″ custom_padding=\u00bb20px|20px|20px|20px|false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

Nola murriztu zure armairuaren ingurumen-inpaktua<\/h2>\n
    \n
  • Zaindu zure arropa. Jantziak urtebetez edo bi urte gehiagoz mantentzen baditugu, CO2 emisioak % 24 murrizten dira. Dirua aurrezteaz gain, ura eta lehengaiak ere aurrezten dira. Kimikariek eta pestizidek ibaiak, lurzorua eta basa-bizitza kaltetzea saihesten da, eta erregai fosilen erabilera ere murrizten da.<\/li>\n
  • Lehengai ekologikoak. Hobe kotoi organikoa, poliester birziklatua, tentzela, banbua eta abar, edo ehun birziklatuetatik datozen ehun ekologikoak erosten badira.<\/li>\n
  • \u00a0Kilometro 0. Saltokitik gertu egindako arropak CO2 gutxiago sortzen du.<\/li>\n
  • Tindagai naturalak. Batzuetan, ehun ekologiko bat galdu egiten da kolorea aldatzeko tindagai kimiko bat aplikatu zaiolako.<\/li>\n
  • Erantzukizun soziala. Ahal izanez gero, ingurumen-erantzukizuneko politika duten markak aukeratu.<\/li>\n
  • Kalitatezko arropa. Kalitate handiagoa duten jantziek gehiago irauten dute eta, ondorioz, jasangarriagoak dira.<\/li>\n
  • \u201cEsker oneko\u201d jantziak. Arropa bati lotutako energia-kontsumoaren % 80 inguru arropa erosi duen pertsonaren ardura da, eta arropa garbitzeko moduarekin zerikusia du. Garbitu gabe denbora eman dezaketen eta erraz garbi daitezkeen jantziak aukeratu behar dira.<\/li>\n
  • Saldu osteko zerbitzua. Ohikoa ez den arren, gero eta gehiago dira doako konponketa-zerbitzua eskaintzen duten enpresak.<\/li>\n
  • Bigarren eskukoa. Jantzirik jasangarriena jada ekoiztuta dagoen jantzia da; beraz, jada gustuko ez duzun arropa baduzu, zaborrera bota beharrean hobe, oparitzen edo birziklatzen baduzu, eta, ahal den guztietan, bigarren eskuko dendetan erosi.<\/li>\n<\/ul>\n

    [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb1_2,1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Bangladesh-01.jpg\u00bb title_text=\u00bbBangladesh-01″ show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

    Argazkia: Larru zurrategien ondorioak (Bangladesh). <\/strong><\/span><\/p>\n

    [\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/tinteak.jpg\u00bb title_text=\u00bbtinteak\u00bb show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

    Argazkia: Erabilitako tinteak erreketara botatzearen ondorioak (Bangladesh).<\/strong><\/span><\/p>\n

    [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row column_structure=\u00bb1_2,1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Yangtze-Ibaia.jpg\u00bb title_text=\u00bbYangtze Ibaia\u00bb show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

    Argazkia: Yangtze Ibaia gorriz tindatua ustez ehun tindatzen lanengatik (Chongqing -Txina). <\/strong><\/span><\/p>\n

    [\/et_pb_text][\/et_pb_column][et_pb_column type=\u00bb1_2″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_image src=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2023\/11\/Arropa-eta-ehun-zabortegi-bat.jpg\u00bb title_text=\u00bbArropa eta ehun zabortegi bat\u00bb show_in_lightbox=\u00bbon\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_image][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

    Argazkia: Arropa eta ehun zabortegi bat.<\/strong><\/span><\/p>\n

    [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][et_pb_row module_id=\u00bbjarduera\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_column type=\u00bb4_4″ _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][et_pb_cta title=\u00bbJarduera\u00bb button_url=\u00bbhttps:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/BUA_etika_3.pdf\u00bb button_text=\u00bbEtika 3 (pdf) deskargatu\u00bb _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb header_level=\u00bbh1″ header_font=\u00bb||||||||\u00bb header_font_size=\u00bb33px\u00bb body_font=\u00bb||||on||||\u00bb background_color=\u00bb#2ea3f2″ custom_button=\u00bbon\u00bb button_text_size=\u00bb20px\u00bb button_icon=\u00bb||divi||400″ button_on_hover=\u00bboff\u00bb link_option_url_new_window=\u00bbon\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb][\/et_pb_cta][et_pb_text _builder_version=\u00bb4.23.1″ _module_preset=\u00bbdefault\u00bb text_text_color=\u00bb#FFFFFF\u00bb header_2_line_height=\u00bb1.5em\u00bb header_3_font_size=\u00bb18px\u00bb background_color=\u00bb#474747″ custom_padding=\u00bb20px|20px|20px|20px|false|false\u00bb global_colors_info=\u00bb{}\u00bb]<\/p>\n

    Eduki hau Creative Commons baimenaz babesturik dago; zehazki, Aitortu \u2013 PartekatuBerdin (by-sa) baimenpean. Baimen horrek aukera ematen du lan hau eta lan honen ondorioz sor daitezkeenak merkataritza-xedeetarako erabiltzeko eta banatzeko; beti ere, edukien jatorrizko lizentzia bera erabiltzen bada.<\/span><\/p>\n

    [\/et_pb_text][\/et_pb_column][\/et_pb_row][\/et_pb_section]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

    Modaren industria munduko bigarren kutsatzailea daMerkataritza eta Garapenari buruzko NBEren Konferentziaren (UNCTAD)[1]\u00a0arabera, modaren industria munduan gehien kutsatzen duen bigarrena da. Adibidez, galtza bakero edo jeans batzuk ekoizteko 7.500 litro ur behar dira, hots, pertsona batek zazpi urtean edaten duen kopuruaren baliokidea. UNCTADek egindako azterlanak horrek erakusten duenez,\u00a0modak ezarritako azken joerak jarraitzearen kostua arropa bakoitzeko ordaintzen […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"_et_pb_use_builder":"on","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","footnotes":""},"class_list":["post-269","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/269","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=269"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/269\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":541,"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/pages\/269\/revisions\/541"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.bergarakoartxiboa.eus\/unitate-didaktikoa\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=269"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}